Repozytorium instytucjonalne

Informacje ogólne

Repozytorium instytucjonalne Centrum Doskonałości NIWA stanowi narzędzie umożliwiające składowanie wiedzy wypracowanej przez użytkowników Centrum i dzielenie się nią z szerokim gronem odbiorców. W repozytorium składować można wszelkie efekty pracy twórczej, czyli publikacje, nagrania audio i video, książki, prezentacje, monografie, oprogramowania itp. Stanowi również katalog usług oraz innych rozwiązań oferowanych przez Centrum swoim użytkownikom.

Repozytorium CD NIWA bazuje na popularnym środowisku DSpace opracowanym wspólnie przez MIT i HP Labs, a obecnie aktywnie rozwijane przez DuraSpace. System dostępny jest na licencji BSD i wykorzystywany przez prawie 2000 instytucji na świecie, w tym prawie 1300 akademickich. Środowisko te integruje się również z popularnymi wyszukiwarkami internetowymi co ułatwia znalezienie zawartych w nim rekordów.

W niniejszej instrukcji opisano możliwości instalacji systemu DSpace wykonanej na potrzeby Centrum Doskonałości NIWA znajdującej się pod adresem https://repository.os.niwa.gda.pl/.

Rejestracja i logowanie do systemu

Aby móc zalogować się do systemu należy posiadać uczelniane konto Politechniki Gdańskiej lub utworzyć konto w portalu Otwartej Nauki Centrum Doskonałości NIWA. Rejestracja opisana jest szczegółowo na stronie Rejestracja użytkowników.

Po założeniu konta, by móc zalogować się należy przejść na stronę główną systemu i kliknąć w odnośnik Zaloguj. Następnie z listy wybieramy jedną z pozycji:

Dane potwierdzamy przyciskiem Zaloguj. Po wprowadzeniu poprawnych danych użytkownik przeniesiony zostanie na stronę główną repozytorium, gdzie możliwe jest przeglądanie zbiorów i kolekcji udostępnianych w ramach widoczne są ostatnie komunikaty i ostatnio zmienione projekty, których członkiem jest użytkownik.

Nawigacja po serwisie

System DSpace jest repozytorium instytucjonalnym więc swoistego rodzaju rozbudowanym katalogiem. Większość funkcjonalności oscyluje więc wokół możliwości przeglądania zasobów i odczytywania treści zawartych w systemie, a zdeponowanych przez użytkowników.

Dostęp do zawartości serwisu nie wymaga zalogowania. Każdy użytkownik, również anonimowy, ma prawo przeglądać zasoby repozytorium oraz pobierać pliki w nim umieszczone.

Wchodząc na stronę główną repozytorium użytkownik ma do dyspozycji 4 sekcje w menu bocznym:
  1. Szukaj w Repozytorium - wyszukiwanie informacji w repozytorium, pole to pozwala wyszukiwanie w tytule, autorach oraz streszczeniu dodanej pozycji. Domyślnie wyszukiwane jest dokładne dopasowanie całego słowa (z uwzględnieniem odmian gramatycznych/liczbowych). Możliwe jest zastosowanie znaków specjalnych takich jak * (w celu zastąpienia dowolnego ciągu znaków) oraz ? w celu zastąpienia pojedynczego znaku.
  2. Przeglądaj - gdzie użytkownik ma możliwość ręcznego przeglądania repozytorium na podstawie odgórnie zdefiniowanych kategorii, czyli po:
    • Zbiorach i kolekcjach - użytkownikowi prezentowana jest pełna, hierarchiczna lista zbiorów i kolekcji,
    • Dacie wydania - strona umożliwia przeglądanie pozycji za pomocą specjalnych formatek przygotowanych z myślą o sortowaniu danych na podstawie czasu pierwszej publikacji,
    • Autorach - strona oferująca listę autorów wraz z podaną informacją o liczbie przypisanych do tej osoby pozycji w systemie,
    • Tytułach - strona prezentująca zawartość repozytorium na podstawie tytułów zgłoszonych wpisów,
    • Tematach - strona prezentująca listę wykorzystywanych słów kluczowych wraz z liczbą przypisanych do nich wpisów w systemie.
  3. Moje konto - sekcja umożliwiająca zalogowanie się, korektę danych osobowych oraz wprowadzenie nowej pozycji,
  4. Odkryj - sekcja prezentująca losowe informacje o autorach, wpisach i datach publikacji wpisów.

Wyszukiwanie zaawansowane

Po rozpoczęciu wyszukiwania lub kliknięciu w przycisk Idź przy pustym oknie wyszukiwania przekierowywani jesteśmy na stronę z wynikami, gdzie można doprecyzować kryteria wyszukiwania.

Zasoby można również przeszukiwać poprzez popularne wyszukiwarki internetowe.

Przeglądanie wpisów

Po znalezieniu interesującej nas pozycji możemy ją przeglądać oraz pobrać załączone do niej materiały. Podstawowa strona w katalogu zawiera:
  • Tytuł,
  • Autorów,
  • Przypisane adresy URI,
  • Datę pierwszej publikacji,
  • Streszczenie,
  • Opis,
  • Informację o przypisanych licencjach (prezentowane zarówno słownie jak i graficznie),
  • Pliki do pobrania.

Pola, które nie zostały wypełnione nie są prezentowane.

Po kliknięciu w odnośnik Pokaż pełny rekord użytkownikowi prezentowane są wszystkie wpisy dotyczące wybranej pozycji w postaci tabelarycznej. Zawiera ona listę metadanych przesłanej pozycji zgodną ze standardem Dublin Core. Taka organizacja katalogu upraszcza integrację z innymi repozytoriami poprzez zastosowanie rozpoznawalnego i uznanego w świecie standardu opisu metadanych.

Publikowanie rozwiązań

Celem repozytorium instytucjonalne jest składowanie efektów pracy twórczej nad projektem w postaci publikacji naukowej, monografii,oprogramowania czy informacji o wytworzonej usłudze. Sam proces publikacji rozwiązań jest prosty i intuicyjny. W ogólności dla dowolnych typów plików przebiega analogicznie, a zmianie ulegają wartości niektórych pól. Z punktu widzenia typowego użytkownika repozytorium, dla typowych form publikacji, proces jest jednolity dla wszystkich efektów pracy twórczej podlegających prawom autorskim z niewielkimi zmianami na potrzeby oprogramowania. Należy pamiętać, że wszystkie zgłoszone i zaakceptowane rozwiązania będą publiczne a do ich pobrania nie będzie konieczne logowanie się czy uzyskanie dodatkowej zgody od autora.

W celu dodania rozwiązania do repozytorium należy zalogować się a następnie z menu po lewej, w sekcji Moje konto wybieramy Dodane pozycje. Na tej stronie widoczna jest lista wszystkich dodanych przez nas rozwiązań wraz z ich statusami. Tutaj też możemy rozpocząć procedurę dodawania nowych rozwiązań klikając w odnośnik Możesz dodać nową pozycję znajdujący się u góry strony.

W kolejnym kroku należy wybrać kolekcję, do której chcemy dodać rozwiązanie. Każdy zarejestrowany użytkownik ma prawo dodawania rozwiązań do dowolnej z kolekcji (za niewielkimi wyjątkami). Należy wybrać tę, która najlepiej odpowiada publikowanemu rozwiązaniu. Na chwilę obecną w przypadku udostępniania oprogramowania wybieramy Oprogramowanie / Software > Oprogramowanie / Software (to powtórzenie wynika z ograniczeń systemu) a dla pozostałych dzieł podlegających prawu autorskiemu Publikacje / Publications > Nazwa wydziału będącego jednostką przewodnią w projekcie. Hierarchia zbiorów i kolekcji będzie systematycznie rozbudowywana w trakcie działania Centrum, zachęcamy do kontaktu z administratorem w przypadku braku właściwej kategorii. Klikamy Dalej.

Ogólna instrukcja publikacji rozwiązań

Na kolejnych ekranach zaprezentowane zostaną użytkownikowi formularze pozwalające na wprowadzenie wszystkich niezbędnych danych. Po wypełnieniu wymaganych pól każdorazowo przechodzimy do kolejnego ekranu klikając Następny krok >. Wypełnione pola zostaną oznaczone kolorem fioletowym na przepływie obrazującym postęp procesu. Aktualnie wypełnione pole oznaczone jest kolorem zielonym.

W dowolnym momencie można wrócić się do dowolnego wcześniejszego ekranu klikając przycisk < Poprzedni krok lub klikając na segment reprezentujący dany ekran.

Niestety, ze względu na ograniczenia systemu, ekrany dodawania pozycji nie są spolszczone. Trwają intensywne prace nad zmiana tego stanu rzeczy.

W dowolnym momencie można również przerwać proces dodawania wpisu klikając przycisk Zapisz i wyjdź. Na ekranie tym możemy wrócić do edycji pozycji, przerwać wprowadzanie zapisując obecny stan pozycji i usunąć pozycję. Zapisane pozycje dostępne będą w menu Dodane pozycje, skąd można kontynuować ich edycję.

Na kolejnych ekranach wprowadzamy:

  1. Opisz:
    • Authors (Autorzy) - wprowadzamy imię i nazwisko, pisownia oryginalna, możemy wprowadzić dowolnie dużą liczbę autorów każdorazowo klikając przycisk Dodaj,
    • Title (Tytuł) - pełny tytuł pozycji w języku angielskim,
    • Other Titles (Oryginalny tytuł) - pełny tytuł pozycji w oryginalnym języku publikacji,
    • Date of Issue (Data wydania) - data pierwszej publikacji rozwiązania, np. data wydania czasopisma, minimalnie należy podać rok,
    • Publisher (Wydawca) - nazwa wydawcy pozycji, preferowana jest nazwa anglojęzyczna,
    • Citation (Cytowanie) - cytowanie do oryginalnego wydania pozycji (jeżeli konieczne),
    • Series/Report No. (Wydawnictwo) - nazwa i numer wydania oryginalnego wydawnictwa, gdzie pojawiło się dane opracowanie, można podać wiele pozycji każdorazowo klikając przycisk Dodaj,
    • Identfiers (Identyfikator wydawnictwa) - numer ISSN, ISBN, URL itp., można podać wiele pozycji każdorazowo klikając przycisk Dodaj,
    • Type (Rodzaj pozycji) - rodzaj danych, można wybierać dowolną liczbę (trzymając przycisk Ctrl lub Shift) opcji spośród: Animation, Article, Book, Book chapter, Dataset, Learning Object, Image, Image, 3-D, Map, Musical Score, Plan or blueprint, Preprint, Presentation, Recording, acoustical, Recording, musical, Recording, oral, Software, Technical Report, Thesis, Video, Working Paper, Other
    • Language (Język publikacji) - język publikacji opracowania, dostępne opcje to: N/A, English (United States), English, Polish, Spanish, German, French, Italian, Japanese, Chinese, Other;
  2. Opisz (2):
    • Subject Keywords (Słowa kluczowe) - słowa kluczowe opisujące pozycje, możliwe jest zarówno wybranie słów kluczowych z listy dostępnej po kliknięciu linku Kategorie tematów (zalecane) jak i wprowadzanie ręczne, polecane jedynie w przypadku, gdy lista dostępnych słów kluczowych nie zawiera żądanej pozycji, można podać wiele pozycji każdorazowo klikając przycisk Dodaj,
    • Abstract (Streszczenie) - krótki opis rozwiązania, streszczenie publikacji itp., w oryginalnym języku publikacji,
    • Sponsors (Sponsorzy) - wpisy wymagane przez jednostkę sponsorującą pracę, np. NCN czy NCBiR,
    • description (Opis) - opcjonalny, rozszerzony opis pozycji, w języku angielskim;
  1. Prześlij:
    • File (Plik) - plik przekazywany do repozytorium, dla publikacji tekstowych zalecane jest PDF, w pozostałych przypadkach należy użyć najbardziej uniwersalnego formatu pliku,
    • File Description (Opis pliku) - opcjonalny krótki opis pliku.

Na tym etapie publikacja jest praktycznie zakończona, na kolejnych ekranach mamy możliwość wyboru licencji, na jakiej udostępniamy nasze rozwiązanie oraz musimy zaakceptować licencję Repozytorium, która umożliwi składowanie i rozpowszechnianie wprowadzonego opracowania.

Użytkownik ma możliwość wyboru licencji na swoje rozwiązanie spośród dwu kategorii:
  • Licencja typu Creative Commons - licencja wolnościowa pozwalająca na określenie, na jakich zasadach rozwiązanie może by wykorzystywane przez inne osoby, dostępne kombinacje to: Public Domain, CC0, CC 3.0 Polska,
  • Licencja typu Wolne i Otwarte Oprogramowanie - zbiór licencji stosowanych dla oprogramowania, dostępne kombinacje to: GPLv2 oraz GPLv3 z opcjonalną frazą „or later”, LGPLv2.1 oraz LGPLv3 z opcjonalną frazą „or later”, MIT/X11, 2-zdaniowa BSD, 3-zdaniowa BSD.

Zaleca się by przypisać licencję przynajmniej z jednej grupy do swojego produktu. Ułatwi to użytkownikom określenie co mogą z danych dziełem zrobić. Możliwe jest również przypisanie także zarówno licencji typu Creative Commons jak i licencji typu Wolne i Otwarte Oprogramowanie, przy czym ta pierwsza grupa licencji najlepiej pasuje do dzieł chronionych prawem autorskim i prawami pokrewnymi nie będących oprogramowaniem, a druga grupa do oprogramowania. W przypadku nie podania licencji publikacja podlega pod zapisy prawa autorskiego (nie zalecane).

Ostatnim krokiem publikacji rozwiązania jest udzielenie Repozytorium licencji na deponowane rozwiązanie. Zaznaczamy odpowiedni znaczek u dołu strony i klikamy przycisk Zdeponuj.

Po akceptacji wprowadzonych danych użytkownik zostanie powiadomiony poprzez pocztę e-mail o dodaniu pozycji do repozytorium. Od tego momentu wpis będzie widoczny dla wszystkich użytkowników portalu.

Oprogramowanie

Publikacja oprogramowania przebiega analogicznie jak w przypadku ogólnym. Należy zwrócić uwagę na następujące zmiany:
  1. Opisz:
    • Type (Rodzaj pozycji) - zawsze należy wybrać Software,
  2. Prześlij:
    • File (Plik) - plik przekazywany do repozytorium, zalecane jest by pliki binarne jak i paczki z kodem źródłowym spakowane były do postaci archiwum zip, tar.gz lub tar.bz2. Kod źródłowy jak i postać binarna powinny być dodane jako osobne pliki. Pliki binarne mogą być w postaci nieskompresowanej tylko w przypadku gdy postać binarna składa się z jednego poliku (np. plik jar, instalator w postaci pliku exe bądź msi). Instrukcje zaleca się dodawać w formacie PDF jako kolejne pliki przypisane do pozycji.
    • File Description (Opis pliku) - opcjonalny krótki opis pliku.

W przypadku oprogramowania zaleca się wskazanie jednej z licencji typu Wolne i Otwarte Oprogramowanie. Fundacja Free Software Foundation dopuszcza licencję CC0 dla oprogramowania ale nie jest ona zalecana.

Usługi sieciowe (WebServices)

Repozytorium CD NIWA to także repozytorium usług sieciowych (WebServices). Użytkownicy chcący dodać swoje publicznie dostępne usługi do repozytorium mogą to zrobić dodając odpowiednie wpisy do kolekcji Usługi / Services > Usługi Sieciowe / Web Services. Proces przesyłania informacji jest analogiczny jak w pozostałych przypadkach z następującymi zmianami:

  1. Opisz:
    • Identfiers (Identyfikator wydawnictwa) - zawsze należy wybrać przynajmniej raz URI i wskazać adres sieciowy pliku WSDL usługi,
    • Type (Rodzaj pozycji) - zawsze należy wybrać Other;
  2. Prześlij:
    • File (Plik) - zaleca się by przesłać opis usługi sieciowej wraz z przykładami użycia w formacie PDF, dołączyć kod źródłowy przykładowej aplikacji w postaci archiwum zip, tar.gz lub tar.bz2, plik WSDL usługi, można również dołączyć kod źródłowy usługi,
    • File Description (Opis pliku) - opcjonalny krótki opis pliku.

Jeżeli dołączono kod źródłowy usługi lub przykładów, bądź jest on dostępny do pobrania na stronie domowej usługi zaleca się by określić na jakiej licencji oprogramowanie to jest rozpowszechniane.

Opisy projektów

Repozytorium CD NIWA może służyć jako repozytorium informacji o jawnych i publicznych projektach realizowanych przez zainteresowane podmioty badawcze. W ogólności proces deponowania informacji opisowej projektu przebiega analogicznie jak w pozostałych przypadkach. Zaleca się jednak by wartości pól na kolejnych zakładach odpowiadały:

  1. Opisz:
    • Authors (Autorzy) - realizatorzy projektu,
    • Title (Tytuł) - nazwa projektu,
    • Other Titles (Oryginalny tytuł) - tytuł projektu w języku angielskim (o ile oryginalny nie jest),
    • Date of Issue (Data wydania) - data rozpoczęcia realizacji projektu (minimum rok),
    • Publisher (Wydawca) - jednostka odpowiedzialna za realizację projektu,
    • Identfiers (Identyfikator wydawnictwa) - jako odnośnik typu URI zaleca się podać adres strony WWW projektu
  2. Opisz (2):
    • Abstract (Streszczenie) - krótki opis projektu,
    • Description (Opis) - rozszerzony opis projektu,
    • Sponsors (Sponsorzy) - jednostka finansująca (jeżeli takowa w projekcie występuje),
  3. Prześlij:
    • File (Plik) - jako załącznik należy podać folder reklamowy projektu analogicznie jak to ma miejsce w przypadku platform.

dodaj_nowa.png (17,726 KB) boing, 2014-10-13 14:23

zapisz_i_wyjdz.png (20,634 KB) boing, 2014-10-13 14:37

proces.png (10,877 KB) boing, 2014-10-13 15:48

keywords.png (57,287 KB) boing, 2014-10-13 15:48

deponuj.png (95,808 KB) boing, 2014-10-13 16:02

zbiory.png (98,744 KB) boing, 2014-10-13 18:28

daty.png (69,398 KB) boing, 2014-10-13 18:30

autorzy.png (48,626 KB) boing, 2014-10-13 18:30

tytuly.png (69,261 KB) boing, 2014-10-13 18:30

tematy.png (47,385 KB) boing, 2014-10-13 18:30

szukaj.png (42,299 KB) boing, 2014-10-13 19:04

pozycja_podstawowy.png (81,594 KB) boing, 2014-10-14 09:45

pozycja_rozszerzony.png (80,835 KB) boing, 2014-10-14 09:46